Kanaalbedwinger deel 1: Jan-Willem van der Graaff

In aanloop van het Open Water Seizoen 2013 zal er wekelijks een interview worden gehouden met zwemmers en zwemsters die het kanaal gaan bedwingen of hebben bedwongen.

We trappen deze week af met Jan Willem van der Graaff. In de week van 27 augustus tot 4 september 2013 zal hij proberen het kanaal tussen Dover en Calais over te zwemmen. Alsof dat nog niet genoeg is zal hij ook samen met zijn zwemclub 't Y uit Amsterdam deze oversteek in estafette proberen te halen. In dit team zitten o.a. Evelien Sohl, Fred Smink, Fergil Hesterman, Alice Bravo en Frans Bijl.

1. Je gaat dit jaar het kanaal over. Als het goed is twee keer zelfs. Met je zwemclub in estafette en individueel. Zijn deze oversteken het belangrijkste dit seizoen?

Mijn individuele kanaaloversteek is inderdaad het belangrijkste doel dit seizoen. Alles deze zomer staat in het teken van het behalen van de overkant van het kanaal. Voor mij is de estafette met mijn zwemclub, waar ik met 5 teamgenoten ga proberen het wereldrecord te verbreken op de dubbele kanaaloversteek (Dover-Calais-Dover), vooral een goede voorbereiding op mijn eigen oversteek. Natuurlijk zal ik ook in het nationale open water circuit starten, maar hier ligt niet de focus op en ik zal dan ook geen rust nemen voor elk weekend maar gewoon door trainen. De weekenden waar veel kilometers gezwommen kunnen worden tijdens de wedstrijden zijn erg goede trainingen voor mijn kanaaloversteek.

2. Je bent inmiddels 3x het IJsselmeer over geweest. De zwaarste wedstrijd in Nederland. Wat maakt de oversteek van het kanaal nog zwaarder dan het oversteken van het IJsselmeer?

Toen ik voor de eerste keer het IJsselmeer overstak voelde dit als een van de grootste prestaties die ik ooit had geleverd. Ik had gewoon HET IJsselmeer overgezwommen! Het was dan ook een zware race met veel golven en wind. De tweede en derde keer dat ik het IJsselmeer overzwom ging het al steeds wat makkelijker en je weet ook wat het is. Toch blijft het gevoel wanneer je de haven in Medemblik inzwemt onbeschrijfelijk. Ik ben drie keer deze haven binnen gezwommen en drie keer had ik kippenvel over mijn hele lijf, wat een gevoel! Wanneer je echter de IJsselmeer oversteek vergelijkt met het oversteken van het Kanaal is er nog wel een redelijk groot verschil. Het IJsselmeer is ten eerste een meer, en dus zoet water zonder stromingen, terwijl er in het Kanaal in de zee gezwommen wordt. Het Kanaal staat buiten dat het koud en zout water is, bekend om zijn stromingen waardoor er voorafgaand aan de oversteek weinig te zeggen is welke route er gevaren kan worden. Het komt maar zelden voor dat er een rechte lijn gezwommen kan worden, de meeste keren maak je meer meters doordat je mee wordt gevoerd door de stroming. Voor mij zal de kou de grootste uitdaging zijn. Ik weet dat ik het aantal kilometers fysiek aan kan en dat ik ook mentaal sterk genoeg ben om zo'n lange tijd te zwemmen. Om zo'n 9 uur in water van 17 graden te liggen vergt echter wel specifieke voorbereiding. Ik zal dan ook al vroeg in het open water gaan trainen om mijn lichaam te laten wennen aan de kou en ook mentaal zal ik een knop om moeten zetten.

3. Het kanaal is de oversteek die je als open water zwemmer ooit gedaan moet hebben. Betekent dat na deze zomer je geen wensen meer hebt? Of staan er nog een paar mooie zwemwedstrijden/tochten op je to do-lijstje?

Het Kanaal is zeker de oversteek waar ik van jongs af aan al van droom om te voltooien. Dat betekent niet dat ik na deze zomer geen doelen meer heb. Er zijn nog tal van mooie wedstrijden die gezwommen kunnen worden. Voorbeelden hiervan zijn wedstrijden uit het worldcupcircuit zoals Capri-Napoli of in Argentinië.

4. Hoe ziet jouw gemiddelde trainingsweek er uit? Met 2 uurtjes zwemmen in de week red je het vast niet?

Momenteel train ik nog niet zo veel als ik zou willen. Dit komt mede door het feit dat mijn zwemvereniging dit jaar van bad heeft moeten verwisselen waardoor er minder uren beschikbaar zijn. Ook ben ik aan het afstuderen en dit neemt ook de nodige tijd in beslag. Momenteel zwem ik ongeveer 8 tot 9 uur per week. Verder loop en fiets ik nog een paar uur per week en zit ik een paar uur per week in de sportschool. Vanaf april is het de bedoeling om de zwem uren op te voeren en ook de alternatieve trainingen te laten toenemen.

5. Naast het zwemmen ben je bezig met de studie sportpsychologie. Betekent dat je allerlei trucjes kent om psychologisch voordeel te hebben in de strijd in het water?

Ik ben inderdaad bezig met mijn studie sportpsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ik ben momenteel bezig met mijn afstudeeronderzoek en zal dan ook binnenkort afgestudeerd zijn. Ik denk niet dat je het op zo'n manier kunt zeggen dat ik echt trucjes heb om bijvoorbeeld andere mensen mentaal te breken of iets dergelijks. Wel ben ik door mijn studie zeer bewust van het mentale aspect bij het sporten wat naar mijn idee een van de belangrijkste aspecten is. Verder denk ik dat ik door mijn kennis en training op mentaal gebied mentaal erg sterk ben geworden. Dit is niet alleen terug te vinden in bijvoorbeeld zware trainingen waarbij ik mezelf kan blijven motiveren om door te gaan. Ook tijdens wedstrijden ben ik in staat om rustig te blijven op belangrijke momenten waardoor ik de goede keuzes kan maken en ook door te zetten wanneer het zwaar wordt. Verder weet ik perfect hoe ik mij mentaal moet voorbereiden op wedstrijden maar ook hoe ik mijn seizoen het beste in kan delen, goede doelen kan stellen. Ik zou het dus niet echt trucjes noemen, al zijn die er ook wel maar die geef ik natuurlijk hier niet prijs. Het is meer een manier om mentaal te groeien en sterk te worden waar ik tot nu toe echt al heel erg veel aan heb gehad tijdens wedstrijden en ik merk ook dat sinds ik hier meer bezig ben mijn resultaten en mijn manier van racen erg is verbeterd.

6. Vorig jaar kwam je grootste succes door het eindklassement te winnen. Vind je jezelf meer een klassementszwemmer die een heel seizoen het goed doet of ben je een zwemmer die voor 1 specifieke wedstrijd gaat in het jaar?

Het winnen van het eindklassement betekende voor mij heel erg veel. Ik doe al vanaf 2005 mee in het open water circuit en heb eigenlijk elk jaar wel op het nationale podium gestaan van de 5km, 10km, het IJsselmeer of het klassement. Ik had echter nog nooit een gouden medaille en daarmee een officieel nationaal kampioenschap behaald. Dat mij dit nu uiteindelijk gelukt is betekent dat ook erg veel voor mij en ik ben daar dan ook erg trots op. Toch denk ik niet dat ik meer een klassementszwemmer ben dan een kampioenschapszwemmer. Ik ben erg tactisch ingesteld en ik denk ook dat dit een van mijn grote krachten is tijdens het zwemmen van een wedstrijd en hier kan ik voor beiden van profiteren. Ik kan tactisch zwemmen om mijn goede klassement te verdedigen maar ik kan ook tijdens een kampioenschap, op een 5, 10 of 22 kilometer, tactisch zwemmen om hiermee een podiumplaats te bemachtigen, wat mij dan ook al vaak is gelukt. Ik vind het wel bijzonder om een klassement te winnen omdat dit laat zien dat je een heel seizoen goed bent en niet slechts bij een wedstrijd goed presteert. Ik denk alleen niet dat ik op de ene discipline beter ben dan op de andere discipline.

Wij wensen je veel succes met de voorbereidingen op je kanaaloversteek!