Jeroen Breugelmans en zijn verhaal van een geslaagde Kanaaloversteek

Richard: Hoe heb je de oversteek naar Frankrijk beleefd?

Jeroen: Ik kan het in een paar delen uiteenzetten:

• de start
• het midden
• het eind
• en de dag erna

Richard: laten we zeggen dat de start de eerste 5 uur was.

Jeroen: We zijn in het donker vertrokken en dat is toch eigenlijk wel kut. Je kan mij veel vertellen maar in het pikdonker zwemmen in zee is geen pretje. Bril was direct beslagen en je ziet dus eigenlijk helemaal niets. Na een uur kon ik beter zien en kon ik ook wat voor mij in het water zien. Water was niet heel warm rond de 16,8 graden. Maar zolang ik bleef zwemmen had ik het ok. Toen het licht was geworden had de natuur een extra verrassing in petto: de kwallen (en best veel). Ze staken ook, zowel grote als kleine. Tussen de 3 en 5 uur ben ik iedere 5 minuten wel een keer gestoken. Er waren ook schepen door de kwallen heen gevaren en die waren dus een soort vermicelli geworden. Alleen... al die los zwevende pootjes ze steken nog steeds. Je zwemt dan door 10-15 meter waarin je constant overal wordt gestoken. Maar het meest nare was een klont kwallen van 1x1 meter waar ik recht met mijn gezicht in ben gezwommen. Dat deed zo'n pijn dat ik echt uit mijn slag was.

Christian is toen bij mij komen zwemmen voor de support. Dat hielp enorm! Na 5 uur werd het gelukkig steeds minder, hooguit een kwallensteek per uur.

Richard: Hoe was het lange middenstuk? Zeg tot 11 uur zwemmen?

Jeroen: Op dit stuk ging het echt lekker en kon ik Frankrijk al zien liggen. Maar door de stroming ga je bijna parallel en moet je eigenlijk niet kijken want dat is echt demotiverend.  Op een gegeven moment (10uur)  zag ik cap gris liggen en dacht ik "wow, nog 3 km en dan ben ik er. Met een uur sta ik op de kant! ". Maar toen keerde de stroom om en kwam ik letterlijk geen centimeter dichterbij. Richard zij: "nu moet je 1,5 uur je tempo opvoeren", maar hij vertelde niet waar we heen gingen (waarschijnlijk bewust). Ik dacht dat we nog steeds onder cap gris mikte, maar na een uur zwemmen zag ik nog steeds de vuurtoren van Cap Gris Nez (op dezelfde plek). Wat ze doen is dat je dus nog steeds richting Frankrijk zwemt, maar dan 5 graden naar linkse zodat je stukje bij beetje opschuift en zoveel mogelijk op dezelfde "hoogte" blijft.

Richard: Na deze tegenslag moet het laatste stuk toch wel een bevrijding zijn?

Jeroen: Zoals ik al zei je zwemt niet zoals de lijn op het kaartje aangaf. Je ligt met je hoofd naar het land en gaat tergend langzaam naar links. Daar komen zowel de stroom van open zee (links) en uit de baai (rechts) samen. Dit was zo zwaar en zo saai, maar vooral: demotiverend. Je ziet een afstand waar je normaal een uur over doet en het komt maar niet dichterbij. Ik wist ook dat ze met die eerste inschatting van 1,5 uur niet het hele verhaal hadden verteld, want anders geef je het ter plekke op "oh, i.p.v. nog dit stukje moet je dik 3,45 uur omzwemmen!". Dus na 2 uur vroeg ik of ze nu echt een tijdspad konden geven want ik zat op dat moment puur op wilskracht te zwemmen. "Nog 1 uur" gaven ze aan. Ok dan, dus nog een uur erbij. En daar gaan we weer. Maar dan in eneens(!) hoor je "laatste voeding" en dat is echt een opluchting. Ik zag het strand al en opeens voelde ik zand met mijn handen. Ik ging staan en ben meteen weer omgevallen. Ik was zo duizelig dat ik wijdbeens moest lopen.

Op het strand stonden allemaal mensen die ik niet kende mij op te wachten en te klappen! Ze hadden gehoord dat ik daar zou landen en kwamen kijken. Heb zelfs nog een paar schelpen meegekregen als aandenken. Omdat de supportboot niet op het strand kon komen moesten we nog 100 meter terugzwemmen en in het hulpbootje klimmen. Dat ging wat minder soepel dan ik dacht. En toen terug op de echte boot en zijn we in 2 uur teruggevaren. Ik heb 1,45 uur daarvan geslapen. Helemaal stuk en mijn mond was zo zout dat mijn tong helemaal dik was.

Richard: En dan ben je weer bij je gezin en terug op de camping? Hoe was dat?

Jeroen: Ik kan je meegeven; het voelt alsof een bus over je heen is gereden. Alles doet zeer en lijkt wel een oude vent. Kreunen als je iets pakt en ben nog veel aan het bijslapen.

Ik ben blij dat ik het gedaan heb, maar weet nu waarom maar zo weinig mensen dit halen. Het is echt het zwaarste wat ik ooit heb gedaan. Richard verteld mij dat we in totaal dik 60 km hebben afgelegd door alle stroming. Maar vooral de laatste 3,5 uur waren erg.

Richard: vooruitzichten?

Jeroen: Nu lekker met de dames op vakantie. Sannen kwam net al vragen of ik ook naar het strand kom om even te zwemmen....ik denk dat ik even oversla.

Nawoord Richard:

Wat gegevens:

• Zwemmer: Jeroen Breugelmans
• Loods: Eric Hartley van de Channel Swimming Association
• Schip: Patfinder
• CSA observer: Keith Oiller
• Crew: Richard Broer (coach) en Christian Carlie (support swimmer en safety swimmer)
• Afstand: afstand van Samphire Hoe naar de Esplanade van Wissant is 36,9km.
• Waterverplaatsing totaal 62,3km (i.e. door het getij verplaatst)
• Water temperatuur: 16,8 - 17,0
• Eindtijd: 14.44 uur

Wat gedachten:

Het coachen van Jeroen was in eerste instantie makkelijk. Hij zwemt stabiel en goed door. Zijn slagfrequentie was tot 13 uur vrijwel steeds hetzelfde. Hij zakte af en toe wat weg en na de voeding was het weer goed. Die voeding was wel wat onderweg. Hij had dingen op het menu staan als Luikse wafels, stroopwafels, geblikte abrikozen, fruithapjes en banaan. Dit werd afgewisseld met sportdrank,cola (met prik) en water (met smaak). Gelukkig had hij ook gel bij zich en zelfs Maxim! "Maxim is the preferred food for Channel Swimmers." Dat heft hem ook een paar keer door het dal getrokken.

Ik heb Christian in het eerste deel niet ingezet als support swimmer. Jeroen zwom als de beste en maakte geweldige voortgang. Hij is gelukkig niet te hard afgegaan. de inzet van de support swimmer gaat uiteraard in overleg met de loods (en de waarnemer) en vindt wat mij betreft vooral plaats wanneer ik denk dat het wat minder gaat.

Het moment wat Jeroen beschrijft over nog maar 3km zwemmen is optische illusie. Die rotsen zijn zo hoog dat je denkt dat het 3km is terwijl nog minstens het dubbele gedaan moet worden. Hij moest dáár juist versnellen. Dus dat werd hèt belangrijke moment voor Christian om hem er doorheen te slepen en hem te laten versnellen. Dat lukte goed. Jeroen kon versnellen en heeft zo niet een kwartiertje, maar waarschijnlijk een ruim uur van de eindtijd af weten te houden.

De reis naar de Cap was niet gelukt. Dat zagen we aan boord wel, maar het was extra frustrerend voor Jeroen. Als zwemmer (en op de boot de coach ook) heb je de illusie dat je een stuk omzwemt. Toch is het als je de je stroming wegneemt een zo goed als rechte lijn. Deze lijn kwam niet uit op Cap Gris Nez maar een stukje verder. Eh... 3,7km méér, niet om. In dat stuk zijn rare stromingen. Gelukkig had Eric, onze loods, daar wel ervaring mee. Hij maakte de goede keuzes en zorgde dat de verlenging van onze tocht zo gering mogelijk was.

We waren niet de enigen op het water. Al de loodsen die in het verleden mee gevaren heb: Lance Oram, Michael Oram en Simon Ellis (allen van de andere Kanaalzwembond) waren op het water. Daarnaast enkele andere loodsen van de CSA. Onderweg grote schepen, heel grote schepen en ook wat kleinere. Er was ook een bootje met vluchtelingen die de de oversteek de andere kant maakte. Ik denk in hun missie geslaagd. Ik heb een foto waar dat bootje leeg is, dobberend naast een boot van de Engelse kustwacht.

Op de terugreis was het tempo van de vissersboot van Eric enorm veel hoger dan de CS&PF boten die ik gewend ben. Jeroen deed een slaapje. Ik ook! Echter de reis terug was maar een uur of 2. Voor donker thuis? Nee niet helemaal.

De aankomst in Frankrijk was al gespot door Patrice Chaussery. Hij had mensen die Jeroen verwelkomden en vanaf het strand foto's maakten. Deze zijn door Jeroen zeer geapprecieerd net als de foto's die Keith, Christian en ik maakten. (Bij dit noww-item is een selectie daarvan.)

Ik vond het bijzonder dat er ook dopingcontrole was na afloop. Ik heb daarover al naar IMSHOF gerapporteerd. Dit was een test die erg leek op de COVID-19 zelf-tests die we nu een paar jaar gewend zijn. Echter met drie indicatoren. Opvallend veel wangslijm en spuug was nodig. Uiteraard was Jeroen direct negatief op doping getest. Als oud-topsporter denk ik dat dit een magere test was. Ik denk ook dat als één van de indicatoren positief was dat er een vervolgonderzoek noodzakelijk is. Zo zal het ook bedoeld zijn Er was hier bijvoorbeeld geen contra-expertise staal gevraagd.

Terugkijkende op de oversteek en de aanloop vanaf de kwalificatie (waar ik zelf de coach & waarnemer was) heeft Jeroen zich bijzonder goed voorbereid. Hij was er klaar voor en heeft met verve de oversteek volbracht. Hij mag heer zéér trots op zijn. Alle tegenslagen, inclusief kwallen overwonnen!

Ook ik heb als coach wat tegenslagen gehad en wat keuzes moeten maken:

1. Jeroens oorspronkelijke supportzwemmer was bij nader inzien niet in de gelegenheid te zwemmen. Dat betekende voor mij dat ik snel een vervanging moest vinden. Ik heb als eerste Christian Carlie gevraag omdat ik weet dat hij goed in de buurt zit qua snelheid en ik het gevoel had dat hij dit leuk zou vinden. Hij wilde en kon ook regelen dat hij kon.
2. Ten tweede zat ik zonder vervoer anders dan de Eurostar te nemen door de Chunnel te nemen naar Folkstone. Met Christian mocht ik meerijden, dus dat was ook geregeld.
3. Als coach ben ik ten derde gewend dat zwemmers hun slagfrequentie weten en gebruiken. Jeroen had dat niet, maar ik wist van de kwalificatie dat dat wel goed zat.
4. Ten vierde was het voedingsschema een goed plan voor Jeroen, maar er zaten zaken in waarvan ik vermoedde dat Het Kanaal daar negatief op zou reageren. Jeroen heeft waarschijnlijk een héél sterke maag omdat hij niet ziek geworden is van zijn voeding. Ik heb echter op gegeven moment, toen e.e.a. een stuk moeizamer ging besloten om af te wijken van zijn patroon (ik heb achteraf niet gevraagd of hij dat gemerkt had) en over te gaan op meer gel (Maxim). Dat had succes. Hij ging ineens een stuk gemakkelijker zwemmen.
5. Ten vijfde waren de keuzes van de momenten dat Christian mee zou zwemmen mij vooraf niet 100% helder. Dat wilde ik ook niet. Ik wilde de vrijheid om daarin te kiezen. De keuzes werden tijdens de oversteek al snel helder. De eerste zwembeurt was nodig om hem de moraal te geven uit de kwallen te komen. Ik heb hem ook gevraagd mee te zwemmen toen Jeroen inzakte toen hij door had dat het nog wel even zou duren (in zijn ogen vlak voor Cap Gris Nez). De eerste zwembeurt van Christian was met wetsuit. Hij had geen last van kwallen. Ik vond het ook belangrijk dat er iemand meeging op het laatste stuk. Dat was meer voor de veiligheid dan dat het voor het moraal was.
6. Ik heb vooraf bij Jeroen aangegeven dat de voedingen kort moeten duren. Hij heeft zijn best gedaan om dat ook te doen met bijvoorbeeld rugcrawl zwemmen om zijn voeding te verwerken. De waarnemer vond achteraf dat het allemaal te lang duurde. Hey! Ben jij aan het zwemmen of Jeroen? Hij had wel een beetje gelijk. Het vaste voedsel is niet aan te bevelen, je moet het immers kauwen en doorslikken. Een deel van de 3,7km méér dan naar de Cap zijn hieraan te wijten. Nee, hij had het niet gehaald in 12 uur. Als het tij een uurtje langer geduurd had was hij wel op de Cap aangekomen.
7. Wat zeg je wanneer de zwemmer vraagt 'hoe lang nog?' Ik heb de eerste keer dat hij dat vroeg gewoon geen antwoord gegeven. Als coach weet je dat de vraag nogmaals komt. Ik heb met Eric overlegd en het zou nog diverse uren zijn. Als de zwemmer dan terugkomt met 'een uurtje?' Is het antwoord helder. Nee, nog een paar uur meer. Ik wist inmiddels dat de 33,2km van de Cap niet gehaald zou worden. We werden er om heen geslingerd met een rotgang. Geweldig dat Jeroen dan denkt dat we zeggen één uur meer. Nee, dat is whishfull thinking.Het pakte goed uit. De kust kwam gestaag dichterbij. De zwemsnelheid was lager, maar er werd gezwommen! Dat is de bedoeling! De uitroep 'laatste voeding!' is super voor de zwemmer. Ik weet het. Marcel van der Togt deed dat bij mijn IJsselmeeroversteek ook toen ik in een dip zat. Geweldig! 

Interessant dat Jeroen in zijn terugkoppeling (deel 1 van dit verslag) heeft gehad over meer wind. De wind was redelijk constant. Dat klopt, doch het effect van de wind is anders als deze met de stroming mee is ten opzichte van tegen. Na de helft keerde het tijd en was de wind daarmee tegen het tij. Dat zorgde voor golven die door hem prima gepareerd werden. Het zorgde ook dat de kwallen geen zin meer hadden in hem en vertrokken.

Ik vond het een geweldige ervaring die ik met Jeroen en Christian mocht delen. Ik ben ook trots op de bijdrage die ik heb mogen geven aan het succes van de oversteek. Elke oversteek is anders. Ik ben benieuwd naar de volgende!

Overige foto's: